مؤسسه‌ی مطالعات اسماعيلی

نگارخانه

ضرب سکه در زمان فاطميان






«سکه‌ها و فن سکه‌شناسی مربوط به آن، در بطن مسايل تاريخی، فرهنگی و هنری بسياری قرار دارد، و کسی که به مطالعه‌ی يک تمدن سنتی يا تاريخ دورانی متقدّم می‌پردازد به سختی می‌تواند از پردازش و بررسی اين اشياء هزارگونه طلا، نقره و مس چشم پوشی نمايد. مورّخان اقتصادی در آنها استانداردهای انتزاعی می‌يابند که برای کنترل بازار منطقه‌ای يا بين‌المللی مورد استفاده قرار گرفته، و بدين وسيله به نتايجی درباره‌ی تورم، يا وجود و عدم وجود طلا و نقره دست می‌يابند. برای مورخان سياسی، علت اصلی علاقه‌مندی به سکه‌ها وجود نشان‌های رسمی و حکومتی است. سکه‌ها که اغلب در ضرّاب‌خانه‌های حکومتی تحت کنترل‌های شديد دولتی ساخته می‌شدند، نمايانگر نشانه‌های‌ قدرت و حاکميت‌اند، و تغيير اين نشانه‌ها به معنای تغييرات بزرگ سياسی و عقيدتی است. مورخان هنری دلايل فراوانی برای علاقه‌مندی به سکه‌ها دارند، اما دليل عمده روش‌شناسانه، آن است که بيشتر اين سکه‌ها دارای تاريخ هستند و بنابراين معيارهايی را برای علاقه‌ی شديد مورخان هنر جهت تعيين توالی تاريخی، مهيا می‌نمايند. به علاوه، سکه‌ها پيغام‌های تصويری هستند که در ميان جمعيت وسيعی گسترده بودند، و تعداد کامل آنها می‌تواند درکی از زبان تصويری طبيعی يک فرهنگ و يا لحظه‌ی تاريخی را القاء نمايد. مورخان علم اجتماع و قوم‌شناسان می‌دانند که تا چه اندازه سکه‌ها بخشی از نظام پيچيده‌ی هديه و صله که از شاخصه‌های هر اجتماع انسانی است بوده است.»

اولگ گرابر، قرونی از طلا: ضرب سکه در اسلام قرون وسطی. لندن: نگارخانه‌ی زمانه، ۱۹۸۶، «مقدمه»، ص. ۶.

 
خلافت فاطمی در سال ۹۰۹ در شمال آفريقا بنيان نهاده شد و به زودی به سيسيلی، مصر، فلسطين و سوريه گسترش يافت و در دوران حکومت هشتمين امام- خليفه‌ی فاطمی، مستنصربالله (وفات ۱۰۹۴) به اوج قدرت خود رسيد. در طول اين دوره‌ی حدوداً دو قرنی، فاطميان يک حکومت مرفّه همراه با شادابی عقلانی، اقتصادی و فرهنگی قابل ملاحظه‌ای را پديد آوردند.

برای اطلاعات بيشتر، يک ضرّابخانه را برگزينيد:

 
گزيده‌ی سکه‌های فاطمی که در اينجا ارايه شده، مدارک ارزشمندی است که جزييات تقويمی و تاريخی يگانه‌ای را در خود جای داده‌اند. به علاوه، کتيبه‌های ظريف و زيبا، طرح‌های باز و گرد آن و تنوع چندگونه‌ی سبکی و هنری، ضرب سکه‌ی فاطميان را مخصوصاً جالب توجه نموده است.

The Institute of Ismaili Studies - ضرب سکه در زمان فاطميان
Last updated: 05/03/2008 12:31