نگارخانه
مکانهای عبادی و گردهمايی مسلمانان
مسجد مکانی است که عمدتاً محل تجلی دینداری مسلمانان به شمار میآيد، اما برای عبادت و گردهمايی، گسترهای از مکانها مورد استفاده جوامع مسلمان – اعم از شیعه و سنی – قرار داشته است. این مکانها از عاشورخانه و زاویه تا خانقاه و تکیه را دربر میگیرد. در حالی که بعضی از این مکانها مختص گروههای خاصی از مسلمانان بودهاند، سایر فضاها تمرکزی جغرافيايی داشته یا از اهمیت ویژهای در بین گروههای فرهنگی خاص برخوردار بودهاند. این نگارخانه متشکل از کارهای میدانی و مشاهداتی از نُه کشور است که غنا و تنوع امت اسلامی را از طریق تنوع در مکانهای عبادی، نمایش میدهد.
مطالعات تکمیلی
مجموعهى رو به رشدی از متون دانشگاهی مرتبط با فضاها و تصاویر مربوط به مناسک و شعائر دينی در بین جوامع اسلامی وجود دارد. عناوین ذیل پیشدرآمدی است بر دیدگاههای مختلفی که در مورد تاریخچهی مکانها، ساخت و استفادهای که مسلمانان برای عبادت و دینداری به طور تاریخی و در زمان معاصر آن داشتهاند.
فلاد، فینبار بَری. «مسجد جامع دمشق: مطالعاتی دربارهی شکلگيری فرهنگ بصری در ميانِ امویان». ای. جی. بریل: لایدن، ۲۰۰۰
جیلز، آنتون. «یادداشتی بر روانشناسی ذکر: مراسم خلوتی-جراحی دراویش در استانبول،» مجلهى بینالمللی روانشناسی مذهب ۶:۴ (۱۹۹۴)، صص. ۲۲۹-۲۵۱
هاوتینگ، جرالد، ویراستار. «سیر تکامل و توسعهى مناسک اسلامی». شکلگیری دنیای اسلامی کلاسیک، ۲۶. اَشگِیت: لندن، ۲۰۰۶
ياشوک، ماریا، و شویی جینگجون. «تاریخ مساجد زنان در اسلام چینی: مسجدی برای خودشان». روتلج: لندن، ۲۰۰۰.
کاهِرا، آکل اسماعیل. «ساختگشایی از مسجد آمریکایی: فضا، جنسیت و زیباییشناسی». انتشارات دانشگاه تکزاس: آستین، ۲۰۰۲
کشانی، حسین. «معماری و سنت شیعیان دوازده امامی: مجموعه امامباره جامع شهر لاکنو»، مقرنس ۲۳ (۲۰۰۶)، صص ۲۱۹-۲۵۰
لیفچز، ریموند. «منزل درویش: معماری، هنر و صوفیگری در ترکیه مدرن». انتشارات دانشگاه کالیفرنیا: لوس آنجلس، ۱۹۹۲.
منگر، لايف، ویراستار. «تنوع اسلامی: اسلام محلی در زمینههای جهانی». روت لج: لندن، ۱۹۹۹
متکَلف، باربارا دَلی، ویراستار. «ايجادِ فضاهای اسلامی در آمریکای شمالی و اروپا». انتشارات دانشگاه کالیفرنیا: لوس آنجلس، ۱۹۹۶
نورتون، اگوستس، ر. «تشيع و مراسم عاشورا در لبنان»، نشر ساقی: لندن، ۲۰۰۴
رباط، ناصر. «اهمیت و ارزش قبة الصخره اموی»، مقرنس ۶ (۱۹۸۹)، صص ۱۲-۲۱.
استاث، جورج، ویراستار. «باستانشناسی اولياء و معنویت محلی در اسلام: محل تقاطع گذشته و حال در وقایع و عقاید» در کتاب سال جامعهشناسی اسلام ۵ (۲۰۰۴).
درگاهها