تحقیقات مؤسّسه‌

یکی از مهم‌ترین اهداف واحد مطالعات شیعی این است که ما تنوّع سنّت‌های اسلام شیعی را در بافت تاریخی و در جهان معاصر بهتر درک کنیم. همچنین این واحد تلاش می‌کند تا بر‌اساس رویکردی جامع، میان‌رشته‌ای و تمدّنی مبانی مشترک این سنّت‌ها را نشان دهد. سعی ما این است که از راه همکاری با نهادهای کلیدی و صاحب‌نام و همچنین پژوهش‌گران شناخته‌شده و تازه‌کار، به ارتقای جایگاه مطالعات شیعی در گستره‌ی وسیع‌ترِ مطالعات اسلامی، مطالعات ادیان و علوم انسانی دست یابیم. چشم‌انداز کلان ما در مطالعات اسلام شیعی، منجر به بررسی سه شاخه‌ی اصلی شیعه (دوازده‌امامی، اسماعیلی و زیدی) و نیز مطالعه‌ی سایر گروه‌ها و جوامع شیعی (صوفیان، دروزیان، حروفیّه و نُصیریّه) که در گذشته با این شاخه‌ها پیوندهای تاریخی، کلامی و عقیدتی داشته‌اند، می‌شود.

حوزه‌های کلیدی تحقیقات

  • بررسی اسلام شیعی: وضعیّت فعلی مطالعات، چالش‌های مربوط به روش‌شناسی و تحوّلات اخیر
  • مطالعه‌ی خاستگاه‌ها و سیر شکل‌گیری نخستین جوامع مختلف شیعی (و نیز جوامعی که از نظر کلامی یا تاریخی با تشیّع پیوند داشته‌اند، شامل دروزیان و صوفیان) همراه با بررسی جایگاه و وضعیّت جوامع شیعی در جهان معاصر
  • تحلیل جایگاه و کاربُرد قرآن و تفاسیر آن در اسلام شیعی
  • مطالعه‌ی شکل‌گیری و تحوّل احکام دینی در اسلام شیعی و رابطه‌ی آن با احکام مدنی کشور و آداب و رسوم محلّّی
  • مطالعه‌ی سنّت‌های عقلانی و معنویّت در اسلام شیعی (کلام، فلسفه، عرفان و اخلاق) و بررسی سهم جوامع شیعی در هنر، معماری و ادبیّات
  • مطالعه‌ی ولایت و مرجعیّت دینی و ماهیّت نهادهای دینی در اسلام شیعی و نقش و کاربُرد آنها در زندگی معاصر جوامع شیعی
  • بررسی شکل‌گیری و تحوّل آیین‌ها و مناسک رایج در میان جماعت‌های مختلف شیعی، شامل تحوّلات تاریخی و کاربُردهای معاصر آنها.