دکتر کُمیل رجانی ، دارندهی کرسی امام سجّاد در مطالعات شیعی و مدرّس ارشد در مؤسّسهی مطالعات عربی و اسلامی دانشگاه اِکسیتر ، پنجمین دریافتکنندهی بورسیّهی زاهد علی مؤسّسهی مطالعات اسماعیلی است. این بورسیّه هر پنج سال یک بار به پژوهشگری که در زمینهی ادبیّات کلاسیک عرب فعالیّت میکند، اعطا میشود که از این جایزه برای انتشار پژوهشی در موضوعی مرتبط با مطالعات اسماعیلی استفاده خواهد کرد.
گرایش پژوهشی و سوابق تحصیلی
تحقیقات اصلی دکتر رجانی بر ریشهها و توسعهی «گزارش» یا «روایت» در ادبیّات حدیث متمرکز است که برای سنتهای پیامبر اکرم (ص) و در اسلام شیعی برای روایات امامان نیز استفاده میشود. پیکرههای حدیثی، با علایق گستردهتر شامل تفسیر قرآن، فقه و نظریّهی حقوقی، مطالعات آسیای جنوبی، مطالعات اسماعیلی و مطالعات شیعی به طور کلّی. او پیش از این به عنوان پژوهشگر پسادکترا (۲۰۱۹-۲۰۲۲) در پروژهی حقوق، ولایت و مرجعیّت و یادگیری در اسلام شیعی که توسط ERC تأمین مالی میشود، خدمت کرده است. او در مجلّات معتبر مقالاتی منتشر کرده و ویرایش و همکاری در ویرایش آثار علمی را نیز بر عهده داشته است. دکتر رجانی همچنین چندین سال را در یک حوزهی علمیّهی شیعه در قم گذرانده است. قم شهری تاریخی در ایران در جنوب تهران است. بسیاری از مسلمانان شیعه آن را دوّمین شهر مقدّس ایران پس از مشهد میدانند. قم یک مرکز پیشرو در ... است ، جایی که او متون کلاسیک اسلامی در حدیث ، فقه و نظریّهی حقوق اسلامی را مطالعه و تدریس میکرد .
دکتر رجانی دریافتکنندهی بورسیّههای معتبر متعدّدی از جمله بورسیّهی پسادکترا از مؤسّسهی بریتانیایی مطالعات لیبی و شمال آفریقا (۲۰۲۲)، بورسیّهی پسادکترا از آکادمی بریتانیا (۲۰۲۳-۲۰۲۶) و بورسیّهی تمپلتون (۲۰۲۵) است.
پروژهی بورسیّه و کمک هزینهی تحصیلی/پژوهشی و مشارکت علمی
بورسیّهی زاهد علی به دکتر رجانی این امکان را میدهد تا بخش عمدهای از تحقیقات فعلی خود را در مورد ریشهها، توسعه و انتقال سنّت ظاهری اغلب کمارزش و کمنمایانشدهی سلسلهی اصلی خلفای اسماعیلی فاطمیان در شمال آفریقا (از ۹۰۹ میلادی) و بعدها در مصر (۹۷۳-۱۱۷۱ میلادی) گسترش دهد. بیشتر بخوانید . این پروژه با تکیه بر چارچوبی که در تحقیقات دکترای خود ایجاد کرده است، به مشکلات عمومی و خاص در درک ما از منابع حدیث اسماعیلی میپردازد و بدین ترتیب شکاف قابل توجّهی را در مطالعهی سنّتهای شیعی به طور گستردهتر پُر میکند. تحقیقات او فرضیّههای غالب در ادبیّات ثانویّه در مورد جمعآوری، تنظیم و ارائهی حدیث در آثار اسماعیلی را دوباره بررسی خواهد کرد. پیشبینی میشود این پروژه به یک تکنگاری منجر شود که رویکردی روششناختی برای بازسازی سنّتهای متنی اوّلیّهی اسماعیلی ارائه میدهد و از شواهد نسخههای خطی کتابخانههای عمومی و خصوصی در مناطق مختلف بهره میبرد.
دکتر رجانی میگوید: «بورسیّهی زاهد علی نه تنها به خاطر اعتبارش، بلکه به خاطر میراث علمی که به ارمغان میآورد، از وزن عقلانی ویژهای برخوردار است. ارتباط با شخصیّتی که به تأسیس مطالعات اسماعیلی مدرن به عنوان یک رشتهی دانشگاهی دقیق کمک کرده است، هم افتخار و هم مسئولیّت است. پروژهی من در پی بازگشایی منابع نخستین اسماعیلی است که مدّتها در حاشیهی مطالعات اسلام شیعی باقی ماندهاند، تا ابزارهای روششناختی برای بازسازی مطالب پراکنده و گمشده توسعه یابد، و با انجام این کار، چگونگی قرارگیری سنّتهای متنی شیعه در تاریخ فکری اسلامی را مورد بازنگری قرار دهد.»
