در ۹ آوریل ۲۰۲۶، دکتر بودادیتیا باتاچاریا، موسیقیدان و پژوهشگر کلاسیک هندوستانی، تحقیقات خود را در مورد ملودیهای کلامِ مولا (یک رسالهی منظوم در باب اخلاق) در کنفرانس سالانه ۲۰۲۶ انجمن بریتانیایی قومشناسی ارائه داد. این پژوهش با ادغام نمایشهای زنده موسیقیایی بر روی صدا و سوارمندال (یک ساز سنتی هندی با دستهی چوبی)، طنین گستردهتری برای قومشناسان موسیقیشناسی که در طیفِ وسیعی از سنّتهای مقدّس و عبادی، به ویژه جهانهای صوتی اسلامی، کار میکنند، داشت. دکتر باتاچاریا از سال ۲۰۲۲ به عنوان مشاور تحقیقاتی با واحد مطالعات آسیای جنوبی در مؤسّسهی مطالعات اسماعیلی همکاری داشته است.
دکتر باتاچاریا در جلسهای دربارهی تصوّف و تلاوت، توضیح داد که چگونه اسماعیلیان، پیروان شاخهای از اسلام شیعی که اسماعیل، پسر ارشد امام جعفر صادق (متوّفی ۷۶۵)، را جانشین او میدانند، آوازها و نغمهپردازیهای خود ازکلامِ مولا را در جریان دعاها و آیینها، از نسلی به نسل دیگر منتقل میکنند. او همچنین یادآور شد که هر اجرای کلامِ مولا مجالی برای بداههپردازی فراهم میآورد و به متن کیفیّتی صوتی و «زنده» میبخشد. در میان اسماعیلیان سَتپَنت، اصطلاحی که برای توصیف این ملایمات و تحریرهای آوازی رایج است، راگا است.
بازاندیشی راگا از طریق اعمال عبادیِ اسماعیلی
با فاصله گرفتن از برداشتهای کلاسیک و متعارف از راگاها بهعنوان «مُدهایی» با الگوهای مشخصِ صعودی و نزولی، پژوهشگران بیشازپیش خواستار توجّه و همنوا شدن با راگاهای منطقهای شدهاند. تحقیقات دکتر باتاچاریا با تکیه بر مصاحبهها، ضبطها، دانش راگاهای تجسّمی و منابع موسیقیشناسی، تلاش میکند تا تفاسیر کمتر شنیده شده از راگاها و تصنیفهای مذهبی اسماعیلی را به نمایش بگذارد. با توجّه به اینکه چگونه اجرایی بودن کلامِ مولا با هدفی تاریخی عجین شده است، همچنین این پرسش را مطرح میکند که چگونه یک قومموسیقیشناسی زمان حال میتواند ردپای گذشته را به خوبی نشان دهد.
